Wanneer een aannemer een project uitvoert, verwacht een klant terecht dat de werkzaamheden veilig, professioneel en volgens planning verlopen. Veiligheid gaat daarbij veel verder dan persoonlijke beschermingsmiddelen of signalisatie op de werf. Het begint al tijdens de voorbereiding en blijft gedurende het volledige project een aandachtspunt.
Bij ICOMET GROUP willen we niet alleen onze eigen medewerkers beschermen, maar ook de medewerkers van onze klanten, bezoekers en andere aanwezigen op de site. Tegelijk streven we ernaar om werkzaamheden zo te organiseren dat de dagelijkse activiteiten van onze klanten zo weinig mogelijk worden verstoord.
Facility & Safety Officer Jan Van Driessche ondersteunt onze projectteams daarbij. Van risicoanalyses en opleidingen tot werkplekinspecties en de opvolging van incidenten: samen zorgen zij ervoor dat veiligheid structureel deel uitmaakt van de manier waarop we projecten voorbereiden en uitvoeren.
Veiligheid begint vóór we op de werf staan
Nog vóór de eerste werkzaamheden starten, wordt bekeken welke risico’s een project met zich meebrengt. Wat moet er precies gebeuren? In welke omgeving werken we? Welke specifieke eisen stelt de klant? Zijn er werkzaamheden op hoogte? Blijven gebouwen, installaties of productielijnen tijdens de werken operationeel? Welke hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen zijn nodig?
“Het veiligheidsaspect wordt al tijdens de voorbereiding van een project bekeken”, legt Jan uit. “Samen met de projectleiding analyseren we de werf en bepalen we welke maatregelen nodig zijn om de werkzaamheden veilig uit te voeren.”
Voor niet-routinematige of risicovolle werkzaamheden gebeurt dat onder meer via een Taak-Risico-Analyse (TRA). Daarbij worden de taak, de aanwezige gevaren en de mogelijke risico’s bekeken en worden maatregelen bepaald om die risico’s te beheersen.
Vlak vóór een taak begint, volgt bovendien een Last Minute Risk Analysis (LMRA). De medewerker controleert dan op de werkplek of de situatie veilig is: begrijp ik mijn opdracht, ken ik de risico’s, beschik ik over de juiste beschermingsmiddelen en weet ik wat te doen bij een noodsituatie?
Is het antwoord op één van die vragen negatief, dan wordt niet zomaar gestart. Eerst wordt de situatie aangepast.
Hoe ziet dat er concreet uit op een werf?
Stel dat onze medewerkers werkzaamheden moeten uitvoeren in een operationele productieomgeving. De activiteiten van de klant lopen door, eigen medewerkers zijn aanwezig en mogelijk zijn ook andere aannemers aan het werk.
Dan volstaat het niet om alleen naar onze eigen werkzaamheden te kijken.
Vooraf wordt bekeken waar en wanneer we moeten werken, welke activiteiten rondom onze werkzone plaatsvinden en welke risico’s daardoor kunnen ontstaan. Moet een zone worden afgebakend? Is extra signalisatie nodig? Moet een installatie of productielijn tijdelijk worden stilgelegd? Kunnen de werkzaamheden op een ander moment plaatsvinden om de productie minder te hinderen? Zijn er bijkomende maatregelen nodig om medewerkers van de klant of andere aanwezigen te beschermen?
Ook specifieke risico’s vragen om een aangepaste oplossing. Bij werken op hoogte wordt bijvoorbeeld bekeken welk type stelling nodig is en of die correct werd gekeurd. In een operationele omgeving wordt samen met de klant bepaald wanneer werkzaamheden het veiligst kunnen plaatsvinden en of bepaalde installaties tijdelijk moeten worden uitgeschakeld.
Overleg is daarbij cruciaal.
“Op complexe werven werken hoofdaannemers, onderaannemers en klanten vaak gelijktijdig samen”, zegt Jan. “Daarom is een goede communicatie essentieel. Problemen of veranderende omstandigheden moeten ter plaatse worden besproken zodat we veilig kunnen blijven werken.”
Vlak voor de werkzaamheden starten, volgt opnieuw de LMRA. Is de situatie nog zoals voorzien? Is de werkplek veilig? Zijn er ondertussen nieuwe activiteiten of risico’s ontstaan?
Zo wordt veiligheid geen theoretisch plan dat vooraf wordt opgesteld en daarna in een map verdwijnt. Ze wordt voortdurend getoetst aan de werkelijke situatie op de werf.
Veilig werken met minimale impact op de klant
Voor onze klanten heeft die aanpak nog een belangrijk voordeel.
In productiebedrijven en andere operationele omgevingen is volledige stilstand vaak niet wenselijk of zelfs niet mogelijk. Daarom zoeken we samen met de klant naar een werkwijze waarbij veiligheid en continuïteit zoveel mogelijk samengaan.
Een goede planning, duidelijke communicatie, correcte signalisatie, orde en netheid en een doordachte organisatie van de werkzone helpen niet alleen om risico’s te beperken. Ze zorgen er ook voor dat medewerkers van de klant veilig hun werk kunnen blijven doen en dat bedrijfsprocessen zo weinig mogelijk worden verstoord.
Veiligheid en efficiëntie zijn in dat opzicht geen tegenpolen. Een goed voorbereide werf helpt juist om onverwachte problemen, schade en onnodige stilstand te vermijden.
VCA**: veiligheid structureel georganiseerd
Dankzij de VCA**-certificeringen binnen ICOMET GROUP kunnen klanten rekenen op een gestructureerde veiligheidsaanpak, opgeleide medewerkers en duidelijke procedures voor risicoanalyse, uitvoering en opvolging.
“Een VCA-certificaat is geen absolute garantie dat er nooit iets fout kan lopen”, nuanceert Jan. “Maar het toont wel aan dat veiligheid structureel wordt aangepakt en dat medewerkers een veiligheidsbewuste opleiding hebben gekregen.”
Dat vertaalt zich in de praktijk onder meer in TRA’s en LMRA’s, toolboxmeetings, werkplekinspecties, gecontroleerde arbeidsmiddelen, correcte persoonlijke beschermingsmiddelen en aantoonbare opleidingen en bevoegdheden.
Nieuwe medewerkers krijgen veiligheidsinstructies en afhankelijk van hun functie beschikken collega’s over een VCA Basis- of VCA VOL-certificaat. Voor specifieke werkzaamheden worden bijkomende opleidingen georganiseerd. Daarnaast houden we jaarlijks een Safety Day waarbij veiligheid voor alle collega’s centraal staat.
De veiligheidsaanpak wordt bovendien via externe audits gecontroleerd. Zo is veiligheid geen vrijblijvende afspraak, maar een systeem dat aantoonbaar wordt opgevolgd.
Veiligheid krijgt voorrang
Een goede voorbereiding kan veel risico’s voorkomen, maar omstandigheden op een werf kunnen veranderen. Daarom moet een professionele ploeg ook weten hoe ze daarop reageert.
“Wanneer een situatie onveilig wordt, wordt het werk stilgelegd”, zegt Jan. “Daarna bekijken we samen met de projectleiding, de klant en eventuele andere betrokken partijen hoe we de situatie veilig kunnen oplossen.”
Dat geldt ook wanneer tijdsdruk ontstaat. Als die de veiligheid in het gedrang brengt, wordt de planning opnieuw bekeken en worden waar nodig bijkomende middelen of mensen ingezet.
Ook bijna-ongevallen worden geregistreerd en onderzocht. De lessen daaruit worden gedeeld via toolboxmeetings, zodat niet alleen de betrokken medewerkers maar de hele organisatie ervan kan leren.
Volgens Jan is dat uiteindelijk waar een echte veiligheidscultuur om draait: “Veiligheid moet een reflex worden. Iedereen, van directie tot uitvoerder, moet veiligheid als een persoonlijke verantwoordelijkheid beschouwen.”
Veiligheid als onderdeel van kwaliteit
Voor onze klanten betekent een professionele veiligheidsaanpak meer dan het voorkomen van ongevallen.
Ze beschermt onze eigen medewerkers én de mensen van de klant. Ze helpt schade aan gebouwen en installaties voorkomen. Ze beperkt het risico op onverwachte stilstand en zorgt ervoor dat werkzaamheden beter kunnen worden afgestemd op de dagelijkse activiteiten van de klant.
Wanneer ICOMET GROUP op een werf start, mag een klant daarom verwachten dat veiligheid vanaf het begin georganiseerd is: met bekwame medewerkers, gecontroleerd materiaal, correcte beschermingsmiddelen, duidelijke afspraken en een ploeg die risico’s herkent, meldt en beheerst.
Jan vat het treffend samen:
“Veiligheid is geen checklist voor een audit, maar een integraal onderdeel van onze manier van werken. We denken vooruit, beheersen risico’s vóór ze problemen worden en voeren onze werken uit met respect voor veiligheid, kwaliteit, planning en de werking van de klant.”
Want een goed uitgevoerde werf is niet alleen een werf waarop het eindresultaat klopt. Het is ook een werf waarop iedereen veilig kan werken en waarop de activiteiten van onze klant zoveel mogelijk kunnen blijven doorgaan.